Sposób oznaczania materiałów tworzonych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji staje się coraz ważniejszym elementem pracy z treściami cyfrowymi. Nie chodzi jedynie o widoczny napis informujący odbiorcę o pochodzeniu materiału. W większości przypadków znaczenie ma także oznaczenie techniczne, które może zostać odczytane przez odpowiednie systemy.
Właśnie w tym kontekście pojawiają się rozwiązania określane jako AI Watermark Studio czy Watermark AI Generator. Ich misją może być dodawanie do obrazu, filmu, dźwięku lub innego materiału informacji umożliwiającej rozpoznać jego sztuczne pochodzenie. W praktyce istotne jest natomiast rozróżnienie pomiędzy powszechnym widocznym znakiem wodnym a oznaczeniem maszynowo czytelnym. Sam napis na grafice nie musi spełniać tej samej funkcji co techniczny znacznik zapisany w sposób umożliwiający późniejsze wykrycie.
Temat nabrał dodatkowego znaczenia wraz z zastosowaniem przepisów dotyczących przejrzystości określonych w unijnym AI Act. Od 2 sierpnia 2026 roku obowiązują przepisy art. 50 dotyczące określonych systemów AI, w tym oznaczania treści wygenerowanych lub zmodyfikowanych przez sztuczną inteligencję. Dostawcy systemów generatywnych mają zapewnić oznaczenia w schemacie maszynowo czytelnym, które umożliwiają wykrywanie sztucznego pochodzenia materiału. Rozwiązania techniczne powinny dodatkowo uwzględniać ich skuteczność, niezawodność, możliwość współdziałania z innymi systemami a także ograniczenia wynikające z kategorii treści. Nie znaczy to natomiast, że każdy plik powstały przy użyciu dowolnego narzędzia AI samoczynnie podlega identycznym wymaganiom. Zakres zadań zależy w głównej mierze od rodzaju systemu, sposobu użycia materiału i tego, czy mamy do czynienia z generowaniem treści, czy tylko ze standardową pomocą przy jej edycji.
W codziennej pracy problem często pojawia się dopiero na etapie publikacji. Materiał może być wielokrotnie zapisywany, przesyłany w gronie programami lub poddawany zmianom rozdzielczości, kompresji i formatowania. Każda z takich operacji może mieć znaczenie dla sposobu przechowywania informacji związanej z pochodzeniem pliku, dlatego samo dodanie oznaczenia nie powinno być traktowane jako jedyny element całego procesu. Watermark AI Generator może być używany do przygotowania oznaczonych materiałów, niemniej jednak trzeba również sprawdzić, jaki rodzaj znacznika de fakto wytwarza dane rozwiązanie i czy jest on możliwy do odczytania przez inne narzędzia. W sytuacji treści publikowanych w różnorakich kanałach dochodzi jeszcze kwestia widocznego poinformowania odbiorców. Unijne wytyczne rozróżniają bowiem techniczne oznaczenie materiału od obowiązków dotyczących czytelnego ujawnienia określonych treści, takich jak deepfake albo dobrane materiały tekstowe dotyczące spraw publicznych.
Warto także zwrócić uwagę na okres przejściowy przewidziany dla części systemów wprowadzonych na rynek przed dwie sierpnia 2026 roku. W porównaniu do obowiązku oznaczania i wykrywania treści generowanych przez AI mogą one korzystać z czasu na dopasowanie do dwie grudnia 2026 roku. Równocześnie materiały wygenerowane przed dwie sierpnia 2026 roku nie wymagają automatycznego oznaczania z mocą wsteczną. Z punktu widzenia osób przygotowujących publikacje oznacza to konieczność sprawdzania nie tylko i wyłącznie samego materiału, ale też daty jego powstania, sposobu zastosowania a także roli danego systemu AI w procesie tworzenia. Pojęcie AI content under new EU regulations obejmuje więc zagadnienie szersze niż dodanie prostego napisu „AI”. Istotne stają się format oznaczenia, możliwość jego wykrycia, charakter wygenerowanej treści a także okoliczności jej udostępnienia.
Dodatkowe informacje: Watermark AI Generator.