W instalacjach przemysłowych sprężone powietrze pełni na prawdę bardzo często funkcję medium roboczego, którego parametry muszą odpowiadać wymaganiom podłączonych urządzeń. Zmiany ciśnienia, wydajności albo temperatury mogą wpływać na przebieg procesów, dlatego ocena pracy sprężarki powinna uwzględniać również warunki panujące w całej instalacji. W codziennej eksploatacji znaczenie mają detale, które łatwo przeoczyć.
Przykładem jest stopniowe wydłużanie czasu napełniania zbiornika, częstsze przechodzenie urządzenia w tryb pracy pod obciążeniem albo pojawienie się wilgoci w miejscach, w których przedtem jej nie obserwowano. Pojedynczy sygnał nie przesądza o rodzaju niedociągnięcia, niemniej jednak może wskazywać na potrzebę dokładniejszej sprawdzeniu. Przeglądy sprężarek obejmują sprawdzenie stanu podzespołów, ocenę parametrów pracy oraz kontrolę elementów eksploatacyjnych w zgodzie z dokumentacją techniczną. Warto co więcej uwzględniać rzeczywistą liczbę godzin pracy, a nie tylko czas, jaki upłynął od poprzedniej sprawdzeniu. Urządzenie działające sporadycznie w niewielkim warsztacie pracuje w innych warunkach niż sprężarka obsługująca kilka linii produkcyjnych. Różnice dotyczą także liczby cykli rozruchowych, poziomu obciążenia i warunków otoczenia. Zebrane w trakcie kolejnych kontroli informacje pozwalają określić, czy obserwowane zmiany są jednorazowe, czy tworzą powtarzalny wzorzec.
Na stan techniczny sprężarki wpływa wiele elementów, które nie zawsze są wprost związane z mechanizmem sprężającym. Spore znaczenie ma sposób doprowadzania powietrza, ponieważ zanieczyszczenia mogą stopniowo ograniczać drożność filtrów i przerabiać warunki pracy urządzenia. Ważne pozostają też chłodzenie a także odprowadzanie kondensatu, czyli wody powstającej w trakcie sprężania i ochładzania powietrza. O ile wilgoć nie jest usuwana zgodnie z wymogami instalacji, może gromadzić się w zbiorniku, przewodach i innych elementach układu. W urządzeniach wykorzystujących olej powinno się kontrolować jego poziom, stan a także ewentualne ślady wycieków. Warto także zwracać uwagę na nietypowe drgania i zmiany dźwięku, ponieważ mogą one wskazywać na zużycie części, poluzowanie mocowań albo nieprawidłową pracę napędu. Nie powinno się natomiast od razu przypisywać każdego objawu dokładnie sprecyzowanej awarii. Podobne symptomy mogą posiadać kilka przyczyn, a ich rozpoznanie wymaga odpowiednich pomiarów. Serwis sprężarek powietrza może obejmować zarówno czynności wynikające z harmonogramu eksploatacji, jak i sprawdzenia wykonywane po zauważeniu nieprawidłowości. Zakres prac uzależniony jest od konstrukcji urządzenia, założeń producenta a także warunków, w jakich jest ono użytkowane. Przy kształtowaniu sprawdzeniu trzeba także uwzględnić dostęp do części i możliwość wyłączenia maszyny z pracy. W niektórych instalacjach niezbędne jest wcześniejsze przygotowanie zastępczego źródła sprężonego powietrza, aby ograniczyć wpływ postoju na realizowane zadania.
Nieprawidłowości w działaniu układu mogą wymagać regulacji, zamiany zużytych części albo bardziej rozbudowanych prac technicznych. Naprawa kompresorów powinna być poprzedzona zobowiązaniem źródła problemu, ponieważ objawy widoczne w trakcie pracy nie zawsze wskazują na uszkodzony element. Spadek ciśnienia może wynikać z nieszczelności przewodów, nieprawidłowego działania zaworu, zabrudzenia filtra lub niewystarczającej wydajności urządzenia w stosunku do aktualnego zapotrzebowania. Jeżeli już silnik pobiera zatemej energii niż zwykle, powinno się sprawdzić warunki obciążenia, stan napędu i parametry zasilania, zamiast ograniczać się do podmiany przypadkowych podzespołów. Po ustaleniu przyczyny określa się zakres prac a także sprawdza, czy uszkodzenie nie wpłynęło na współpracujące elementy. W przypadku części mechanicznych znaczenie mają między innymi luzy, stan powierzchni roboczych i jakość uszczelnień. Przy problemach z automatyką konieczna może być kontrola czujników, przewodów elektrycznych, zabezpieczeń a także ustawień sterownika. Po wykonaniu naprawy ocenia się działanie urządzenia w różnych ustaleniach obciążenia, o ile przewiduje to zakres przeprowadzonych prac. Istotne jest również ranking uzyskanych wyników z parametrami wymaganymi dla danego modelu. Sam fakt, że sprężarka ponownie się uruchamia, nie znaczy jeszcze, że wszystkie przyczyny wcześniejszej nieprawidłowości zostały wykasowane. Dlatego dokumentowanie wykreowanych czynności i wyników pomiarów ma znaczenie przy późniejszej ocenie stanu technicznego.
W sytuacji starszych urządzeń, których wybrane podzespoły wykazują znaczne zużycie, analizowanym wyjściem może być regeneracja sprężarek. Jej przebieg uzależniony jest od rodzaju konstrukcji a także stanu elementów po demontażu. Prace mogą obejmować czyszczenie części, pomiary, obieg zużytych komponentów, sprawdzenie powierzchni współpracujących i ponowny montaż zespołu. Nie każdy element nadaje się jednakże do odnowienia. Jeżeli już występują głębokie uszkodzenia, odkształcenia albo zużycie przekraczające dopuszczalne wartości, konieczna może być wymiana części lub całego podzespołu. O zakresie prac decydują wyniki oględzin i pomiarów, a nie jedynie wiek urządzenia czy liczba przepracowanych godzin. Przy ocenie opłacalności bierze się pod uwagę koszt potrzebnych części, czas realizacji, przewidywany okres kolejnej eksploatacji a także konsekwencje przestoju. Znaczenie ma także dostępność dokumentacji i elementów zamiennych. Po zakończeniu regeneracji urządzenie wymaga kontroli zgodnej z charakterem wykonanych prac, w tym sprawdzenia parametrów, szczelności i poprawności działania. W późniejszym użytkowaniu przydatne są zapisy dotyczące temperatury, ciśnienia, częstotliwości uruchomień oraz zużycia materiałów eksploatacyjnych. Jeśli warunki pracy zmieniają się w współzależności od pory dnia albo obciążenia produkcji, pomiary warto przeanalizować w przyrównaniu do tych różnic. Umożliwia to uniknąć błędnych wniosków opartych na pojedynczym odczycie i ułatwia rozpoznanie, czy źródłem problemu jest stan samej sprężarki, sposób jej sterowania czy charakterystyka instalacji pneumatycznej.
Źródło: przeglądy sprężarek śrubowych.